ଇ-କମର୍ସ ଯୋଗୁଁ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ନେଣଦେଣରେ ସୀମିତ ରହୁଛି ସମ୍ୱନ୍ଧ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବଜାର-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି । ବଜାର-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଇ-କମର୍ସ ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଛି ଏବଂ ମାନବ ସମ୍ପର୍କର ମୂଳଦୁଆକୁ ବଦଳାଉଛି । ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ)ର ମହାସଚିବ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ହୋସବୋଲେ ମଙ୍ଗଲବାର ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଉନ୍ମୋଚନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେଇ ହୋସବୋଲେ କହିଛନ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପରି କଠୋର ଦେଶ ଭାରତ ନୁହେଁ । ଆମେ ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ସମାଜ, କଠୋର ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନୁହେଁ ।

ହୋସବୋଲେ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, ଯଦି ମୁଁ ତାମିଲନାଡୁର କୌଣସି ଏକ ଗାଁରୁ ଅଶୋକ ମୋଦକଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଅର୍ଡର କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଅନ୍‌ଲାଇନରେ ଅର୍ଡର କରିପାରିବି । ଏହା ଏକ ସୁବିଧା । କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ହୁଏ ନାହିଁ । ସେ କହିଛନ୍ତି ପୂର୍ବେ ଗାଁ ବଜାରରେ ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଇ-କମର୍ସରେ ତାହା ନାହିଁ ।

ହୋସବୋଲେ ଆମେରିକାର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, ସମାଜ ସେଠାରେ ପ୍ରାୟ ଶେଷ ହୋଇଗଲାଣି । କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବାକି ରହିଛି । ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର-ନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ବଜାର-ଭିତ୍ତିକ ଜୀବନ ସାମାଜିକ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ ।

ହୋସବୋଲେ କହିଛନ୍ତି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିନା ଜୀବନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ କିପରି ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଉପାୟରେ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରିବ ସେ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡିବ । ଶିକ୍ଷା କେବଳ ସୂଚନା ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନରହୁ, ଏଥିରେ ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଦରକାର । ସେ କହିଛନ୍ତି, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଧିକାର, ଯାହା ପାଖରେ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଶୋଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତର ଚିନ୍ତାଧାରା ଦୟା, ସହ-ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ସମର୍ପଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ବୁଦ୍ଧ, ମହାବୀର ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ବିଚାରଧାରା ବାହାରେ ଥିଲେ ।

ନିଜ ବୟାନର ଭୁଟାନର 'ଗ୍ରସ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ହ୍ୟାପିନେସ୍' ମଡେଲକୁ ସେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ ଏବଂ ସମାଜର ଖୁସି ପରସ୍ପର ସହିତ ଜଡିତ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ବିନା ଉଭୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଭାରତ କେବଳ ଇତିହାସରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା ଦେଶ ନୁହେଁ, ଆମେ ଅତୀତରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ବଞ୍ଚୁଛୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛୁ । ଭାରତ ସର୍ବଦା ବିଶ୍ୱ କଲ୍ୟାଣକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଆସିଛି ।